Bliźniaki znad Dunajca

Często mawia się ‘Polak, Węgier dwa bratanki”. To jakże szlachetne powiedzenie mogą potwierdzić sobie także dwa zamki położone na dawnej granicy polsko-węgierskiej, które nie sposób zwiedzać osobno, bo wraca się do domu z wielkim niedosytem. Mowa tutaj o Czorsztynie i Niedzicy, fortyfikacjach, które spoglądają na siebie znad historycznej granicy.
 
Niedostępna warownia
 
Czorsztyn znajduje się nad mocno obronnym, skalistym wzniesieniu z wapienia krynoidowego, będącym półwyspem, otoczonym przez tamtejsze jezioro. Pod koniec XX wieku, na podstawie drobiazgowych badań, udało się stwierdzić, że pierwotna nazwa Czorsztyna to Wronin, która funkcjonowała zanim drewniano-ziemny gród, stał się kamiennym zamkiem. Wcześniej uznawano te dwa obiekty, za osobne warownie.
 
Zamek składa się z trzech części: zamku dolnego, średniego oraz górnego. Natomiast całość to tzw. trwała ruinę.
 
Leżący po stronie wschodniej zamek dolny jest najsłabiej zachowany i nie był dotychczas eksplorowany. Przy dróżce, na obszarze zamku dolnego można zobaczyć endemicznego pszonaka pienińskiego, czyli roślinę występująca na terenie kraju, wyłącznie w Pieninach, należący do rodziny kapusiowatych. Ich populacja w okolicach warowni wynosi około tysiąca pędów. W narożniku płd.-wsch. murów obwodowych stała baszta oraz być może znajdowała się studnia wraz z zabudową mieszkalną dla służby. Droga do zamku średniego prowadziła przez wielką wieżę Baranowskiego. Obiekt ten, był przystosowany do obsługi dział a w XVII wieku, zastąpił dawny budynek bramy. Obecnie znajduje się tu wystawa “Z biegiem Dunajca – od Czorsztyna do Krościenka. Pieniny na dawnej widokówce”.
Zamek średni był przygotowany do pełnienia funkcji gospodarczych. Znajdowała się tu między innymi piekarnia czy kuchnia. Te pomieszczenia powstały na fundamentach pierwotnego stołpu, który jest pierwotną częścią zamku. Dziś po tej części, pozostały już jedynie niewysokie mury.
 
Aby dostać się zamku górnego, należy przejść przez barokową klatkę schodową. Są tutaj dwie sklepione komnaty. Piwnica z wystawioną kamieniarką budowlaną z XVII wieku jak i strzelnica gdzie działa sklepik z pamiątkami oraz minerałami. Przy dziedzińcu znajduje się otwór wykuty w skale, który służył za cysternę na wodę deszczową. Tutaj również znajdowała się kolejna kuchnia. Piętro zamku górnego to przede wszystkim taras widokowy. Można podziwiać piękne widoki na Dunajec, Niedzicę, Pieniny Spiskie lub Tatry. Za czasów świetności zamku, znajdowała się tu kaplica oraz część mieszkalna. Tutejsze sklepienie było ukończone renesansową attyką a znajdują jacy się na wschodzie mur tarczowy z XIV wieku, posiadał charakterystyczny ganek strażniczy. Zamek znajduje się pod opieką Pienińskiego Parku Narodowego.
Zwiedzanie obiektu indywidualnie bez przewodnika można odbyć od 01.05 do 30.09 w godzinach 9:00 – 18:00 oraz od 01.10 do 30.04 w godzinach 10:00 – 15:00(z wyjątkiem poniedziałków). Cennik: 4 zł  z bilet zwykły, 2 zł bilet ulgowy (czyli np. dla uczniów szkół, emerytów, żołnierzy, osób niepełnosprawnych).  Przy kasie biletowej znajduje się bezpłatny parking. Dotarcie do ruin z tego punktu zajmie nam nie więcej niż pięć minut.
Więzienie dla Janosika
 
Zamek w Niedzicy, położony w pięknej okolicy Dunajca, stoi na stromej skale o wysokości 566 m n.p.m. Otoczenie naturalne zamku, zostało znacznie zmienione w latach 80-tych XX wieku, po ukończeniu budowy okazałej zapory na rzece. Niedzica wraz z pobliskim Czorsztynem, swoją konstrukcją przypominają typowe „orle gniazda”. W odróżnieniu od sąsiada, zamek zachował się w całości.  Najstarszą i największą częścią budowli to zamek górny, postawiony z kamienia wapiennego. W jego skład wchodziła kaplica, wieża, część mieszkalna oraz niewielki dziedziniec ze studnią. Brama prowadziła do tej części zamku od południa. Do dziś zachowały się jej pozostałości oraz mostu zwodzonego. Pod zamkiem górnym znajdowały się lochy. Ponoć to właśnie tam miał być więziony słynny rozbójnik Janosik.
Widok na Tatry
 
Zamek dolny, na dawnym przedzamczu  gotyckiej budowli jest otynkowany. Posiada trzy baszty oraz basteje. Pomiędzy umownie wydzielonymi zamkami dolnym i górnym wyróżnia się zamek średni. Tam dominują pomieszczenia mieszkalne. Z przewodnikiem można zwiedzić komnaty zamku górnego oraz średniego. Są tam ekspozycje związane z historią budowli jak i przedstawiające wyposażenie siedziby szlacheckiej. Z dwóch tarasów widokowych można podziwiać widok na wspaniałą okolicę: Pieniny, zaporę, zamek czorsztyński a nawet Tatry. Na dole funkcjonuje restauracja. Na obecną chwilę nie można zwiedzać większej części zamku dolnego z dwiema basztami. Jest to spowodowane tym, iż ten obszar jest użytkowany przez Stowarzyszenie Historyków Sztuki oraz przystosowane na potrzeby hotelu. W trakcie trwania sezonu, do zwiedzania udostępniony jest także spichlerz ze sztuką ludową Spisza.
Niedzica jest położona w południowej części województwa małopolskiego, 13 km na południowy zachód od Krościenka a 30 km na południowy wschód od Nowego Targu.
Jeśli decydujemy się na dotarcie pociągiem, najlepiej będzie dojechać do Nowego Targu lub Nowego Sącza. Następnie dalej, prywatnymi busami lub PKS-em. Jest ich sporo z Krościenka, Szczawnicy czy innych okolicznych miejscowości turystycznych.
Autobusy zatrzymują się przy samym zamku. Również tam parkuje się samochody (parking płatny). Zwiedzanie całego wnętrza zamku trwa około 30 minut.
Tratwą i łodzią po Pieninach
 
Bardzo istotnym elementem okolicy, który determinuje tamtejszą okolicę jest jezioro Czorsztyńskie. Są na nim organizowane różnorakie rejsy wycieczkowe, trakcie których z tafli jeziora można podziwiać uroki pięknej okolicy. Najbardziej uczęszczany rejs odbywa się na „Białej Damie”, który przewozi turystów z Niedzicy do ruin zamku w Czorsztynie aby mogli kontynuować zwiedzanie. Koszt przeprawy w jedną stronę wynosi 4 złote dla dorosłych a za 3 złote są dostępne bilety ulgowe(od 3 do 16 lat).  Poniżej znajduje się lista innych rejsów, które nie ograniczają się tylko do transportu między zamkami.
Spływ Przełomem Dunajca (sezon 2012 r.)
czas trwania;
Kąty – Szczawnica długość 18 km, ok. 2 godz. 15 min.
Kąty Krościenko długość 23 km , ok. 2 godz. 45 min.
kasy biletowe czynne;
   9:oo – 16:oo   kwiecień
8:3o – 17:oo   maj – sierpień
8:3o – 16:oo   wrzesień
9:oo – 15:oo   październik
ceny biletów;
– normalny; do Szczawnicy 46 zł / os. do Krościenka 55 zł / os.
– ulgowy do lat 10 (do Szczawnicy) 23,00 zł / os. (dla indywidualnych turystów)
ceny biletów dla szkół:
   – szkoły podstawowe (klasy młodsze) 400 zł / łódź;  (14 os. w tym do 2 opiekunów)
– gimnazja (klasy starsze) 400 zł / łódź;  (12 os. w tym do 2 opiekunów)
– liceum (d0 lat 18) 440 zł / łódź; (12 os. w tym do 2 opiekunów)
Przejazdy statkiem „Harnaś” po jeziorze Czorsztyńskim
czas rejsu; 40 – 50 min.
rejsy o każdej pełnej godzinie od godz. 10;oo przy min. 20 osobach
ceny;
   dorośli 14 zł / os.
ulgowe (3 – 15 lat) 12 zł / os.
Rejsy statkiem “Dunajec” oraz “Halny” od zamku Niedzica do ruin zamku w Czorsztynie
opłata (w jedną stronę):
– dorośli 6 zł
– ulgowe 5 zł
ulgowe; od 3 do 16 roku życia
dzieci do lat 3; gratis
statek zabiera na pokład do 94 osób, kursuje co 20 minut.
Przejazdy gondolą po Jeziorze Czorsztyńskim (do 16 osób):
– rejsy po jeziorze; indywidualnie 14 zł / os. (dzieci do lat 10; 12 zł /os.)
– przejazd od zamku do zamku (Czorsztyn – Niedzica) 6 zł / os. – dorośli; 5 zł / os – dzieci
Podhalańskie Towarzystwo Żeglarskie
– czartery jachtów:
“Sigma”; 25 zł / godz.; 90 zł / dobę (soboty, niedziele, święta; 30 i 100 zł)
“Puck”;    35 zł / godz.; 100 zł / dobę (soboty, niedziele, święta; 40 i 110 zł)
“Orion”;   40 zł / godz.; 110 zł / dobę (soboty, niedziele, święta; 45 i 130 zł)
“Tango-720”; 50 zł / godz.; 150 zł / dobę (soboty, niedziele, święta; 55 i 170) 

Najnowsze artykuły z kategorii miejsca: